Radio Fortune Africa -Ukweli na Burudani

https://zeno.fm/radio/radio-fortune-africa

Na  Cantona Joseph  Imechapishwa: March 23, 2026 19:19 (EAT)

• Facebook
•  X

Shirika la hali ya hewa la Umoja wa Mataifa limeonya kwamba hali ya hewa ya Dunia imekosa usawa zaidi kuliko wakati mwingine wowote katika historia iliyorekodiwa.

Shirika la hali ya hewa la Umoja wa Mataifa limeonya kwamba Dunia inapata nishati zaidi ya joto kuliko inavyoweza kuitoa, ikisababishwa na uzalishaji wa gesi zenye joto kama vile kaboni dioksidi.

“Ukosefu huu wa usawa wa nishati” uliorekodiwa uliipa bahari joto hadi kiwango kipya zaidi mwaka jana na kuendelea kuyeyusha barafu ya sayari yetu.

Na wanasayansi wanaogopa kwamba awamu ya ongezeko la joto la asili inayoitwa El Niño – inayotarajiwa kuanza baadaye mwaka huu – inaweza kuleta rekodi zaidi za joto hivi karibuni.

Kujibu ripoti hiyo, Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa António Guterres alirudia wito wake kwa nchi kuachana na nishati ya visukuku na kutumia nishati mbadala ili “kutoa usalama wa hali ya hewa, usalama wa nishati na usalama wa taifa”.

“Sayari ya Dunia inasukumwa kupita mipaka yake. Kila kiashiria muhimu cha hali ya hewa kinatoa tahadhari,” alionya, katika ujumbe uliotumwa kwa njia ya video.

Miaka 11 iliyopita ilikuwa yenye joto zaidi duniani katika rekodi zilizoanzia mwaka 1850, Shirika la Hali ya Hewa Duniani (WMO) linasema.

Walowezi wa Israeli washambulia Wapalestina katika eneo linalokaliwa

Walowezi wa Kiyahudi wenye msimamo mkali wamefanya mashambulizi mengi dhidi ya vijiji vya Wapalestina katika Ukingo wa Magharibi unaokaliwa, na kuchoma moto nyumba, magari na mashamba ya kilimo.

Vurugu hizo zilianza baada ya kijana mmoja mlowezi – Yehuda Sherman mwenye umri wa miaka 18 – kuuawa siku ya Jumamosi, baada ya kuripotiwa kugongwa na gari lililokuwa likiendeshwa na Mpalestina akiwa kwenye baiskeli yake. Polisi walisema walikuwa wakichunguza kama shambulio hilo lilikuwa la makusudi au la bahati mbaya.

Kujibu, vikundi vya WhatsApp vilivyotumiwa na walowezi vilitoa wito wa “kampeni ya kulipiza kisasi” kutokana na kifo chake. Zaidi ya mashambulizi 20 ya walowezi yaliripotiwa usiku kucha, kulingana na afisa wa ulinzi aliyenukuliwa na vyombo vya habari vya Israeli.

Vurugu za walowezi zimeongezeka tangu Marekani na Israeli ziliposhambulia Iran, huku Wapalestina sita wakiuawa na walowezi tangu Machi 1, kulingana na Umoja wa Mataifa (UN).

Jeshi la Ulinzi la Israeli (IDF) lilisema katika taarifa kwamba wanajeshi wake na vitengo vya polisi wa mpakani vilitumwa katika vijiji kadhaa vya Wapalestina Jumamosi usiku, baada ya kupokea ripoti za raia wa Israeli “kufanya vitendo vya uchomaji moto dhidi ya miundo na mali, pamoja na kushiriki katika vurugu katika eneo hilo”.

Vijiji vya Jalud, Qaryut, al-Funduqmiya na Silat al-Dhah vilikuwa miongoni mwa vilivyolengwa.

Video zilizosambazwa mtandaoni, ambazo BBC haikuweza kuzithibitisha kwa uhuru, zilionekana kuonyesha zaidi ya watu 90 wakiwa wamevaa nguo nyeusi – wengi wao wakiwa wamevaa barakoa – wakimkabili Jalud.

Siku ya ukomo ya Trump kwa Iran kufungua Mlango-Bahari wa Hormuz inakaribia

Tuko karibu saa 24 kabla saa ya siku ya ukomo iliyowekwa na Rais wa Marekani Donald Trump kwa Iran kufungua tena Mlango-Bahari wa Hormuz – mojawapo ya njia za usafirishaji wa mafuta zenye shughuli nyingi zaidi duniani.

Trump jana alichapisha kwenye jukwaa lake la Truth Social akisema Marekani “itaangamiza” mitambo ya umeme ya Iran ikiwa haitafungua tena njia ya meli kupita baharini bila masharti.

Trump alichapisha ujumbe saa 23:44 GMT mnamo Machi 21. Hiyo ina maana kwamba Iran ina hadi saa 23:44 GMT mnamo Machi 23 (03:14 kwa saa za Tehran ikiwa ni Machi 24), kufungua Mlango-Bahari.

Tangu wakati huo, Tehran imesema italenga maeneo ya mafuta yanayohusishwa na Marekani katika eneo la Ghuba ikiwa ingekuwa imeshambuliwa.

Wamarekani wahimizwa kuwa waangalifu zaidi ‘duniani kote’

Wakati huohuo, Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani imetoa tahadhari mpya kwa Wamarekani kote ulimwenguni kutokana na mvutano unaoendelea Mashariki ya Kati.

Akiandika kwenye mtandao wa X, idara hiyo inawataka Wamarekani “ulimwenguni kote, na haswa Mashariki ya Kati, kuwa waangalifu zaidi”.

“Kufungwa kwa anga za mara kwa mara kunaweza kusababisha usumbufu wa usafiri. Vituo vya kidiplomasia vya Marekani, ikiwa ni pamoja na nje ya Mashariki ya Kati, vimelengwa,” inasema.

“Makundi yanayounga mkono Iran yanaweza kulenga maslahi mengine ya Marekani nje ya nchi au maeneo yanayohusiana na Marekani na/au Wamarekani kote ulimwenguni.”

Wakenya wanaopigana vita kwa niaba ya Urusi dhidi ya Ukraine kusamehewa

Raia wa Kenya waliojiunga kupigana vita kwa niaba ya Urusi dhidi ya Ukraine watapewa msamaha watakaporejea nyumbani,” Waziri wa Mambo ya Nje wa Kenya, Musalia Mudavadi.

Tangazo hilo linafuatia ziara ya hivi karibuni ya Mudavadi mjini Moscow, ambapo alijadiliana kuhusu suala hilo na kukubaliana kuwa hakutakuwa na ajira zaidi za Wakenya kwenda Urusi kwa ajili ya kupigana vita.

Kwa mujibu wa sheria za Kenya, ni kinyume cha sheria kwa raia wake kujiunga na majeshi ya kigeni, kosa ambalo linaweza kuadhibiwa kwa kifungo cha hadi miaka 10 jela.

Wizara ya Mambo ya Nje inakadiria kuwa Wakenya 252 wamesajiliwa kinyume cha sheria kupigana mstari wa mbele hali iliyoanza takriban miezi sita iliyopita na pia kuwahusisha Waafrika kutoka nchi nyingine.

Baadhi ya Wakenya wamesema walidanganywa kwa ahadi za kazi za kiraia zenye mishahara mizuri, lakini walipoenda wakajikuta wanalazimishwa kupigana katika vita nchini Ukraine, mara nyingi wakisaini mikataba kwa lugha ya Kirusi bila kuielewa.

Mudavadi alisema kuwa hadi sasa:

• Wakenya 44 wamerudishwa salama nyumbani

• 11 wanaripotiwa kupotea au kufariki vitani

• 38 wamelazwa hospitalini Urusi chini ya uangalizi maalum

• Wengine 160 bado wako vitani

Aidha, alifanikiwa kufikia makubaliano kwamba Wakenya walioko mstari wa mbele ambao hawataki kuendelea na vita wanaweza kujiondoa na kuruhusiwa kurejea nyumbani.

Urusi pia imekubali kuiweka Kenya kwenye orodha maalum ya kuzuia usajili mpya wa raia wake.

Hapo awali, Urusi imesisitiza kuwa wapiganaji wote wa kigeni walijiunga kwa hiari na kwa kufuata sheria za nchi hiyo.

Serikali ya Kenya na Urusi sasa zitashirikiana kukabiliana na biashara haramu ya binadamu, usafirishaji haramu na usajili usio halali unaohusiana na operesheni ya kijeshi ya Urusi nchini Ukraine.

Ziara ya Mudavadi ilifuatia shinikizo kutoka kwa familia za Wakenya waliokwenda Urusi wakitaka serikali ichukue hatua.

Mwezi uliopita, serikali ya Kenya ilifunga zaidi ya mashirika 600 ya uajiri yaliyotuhumiwa kuwadanganya watu kwa ahadi za kazi nje ya nchi.

Ripoti ya kijasusi ya Ukraine inaonyesha kuwa zaidi ya watu 1,700 kutoka nchi 36 za Afrika wamesajiliwa kupigana kwa niaba ya Urusi.

‘Vitisho vinaimarisha umoja wetu’ – Rais wa Iran

Rais wa Iran Masoud Pezeshkian amesema kwamba vitisho vya Marekani dhidi ya Iran vinaonyesha “kukata tamaa,” kupitia mtandao wa X,

Aliandika: “Dhana ya kujidanganya kutaka kuiondoa Iran kutoka kwenye ramani inaonyesha kukata tamaa dhidi ya mapenzi ya taifa linalotengeneza historia.

“Vitisho na ugaidi huimarisha umoja wetu tu. Mlango-Bahari wa Hormuz uko wazi kwa wote isipokuwa wale wanaokiuka nchi yetu. Tunakabiliana vikali na vitisho vya kipuuzi kwenye uwanja wa vita.”

Uhasama katika eneo hilo umeongezeka tangu mashambulizi ya Marekani na Israeli dhidi ya Iran yalipoanza Februari 28, huku Iran ikilipiza kisasi kwa mashambulizi ya mara kwa mara ya ndege zisizo na rubani na makombora yanayolenga Israel na nchi za Ghuba zinazohifadhi mali za kijeshi za Marekani.

Siku ya Jumamosi, Rais wa Marekani Donald Trump alitishia “kuangamiza” mitambo ya umeme ya Iran, kuanzia na mikubwa zaidi, ikiwa Iran haitafungua Mlango-Bahari wa Hormuz ndani ya saa 48.

“Ikiwa Iran haitafungua kabisa, bila tishio, Mlango-Bahari wa Hormuz, ndani ya saa 48 kuanzia wakati huu, Marekani itashambulia na kuangamiza mitambo yao mbalimbali ya umeme, ikianza na ule mkubwa zaidi kwanza,” Trump aliandika kwenye jukwaa lake la mitandao ya kijamii la Truth Social.

Starmer na Trump wajadili umuhimu wa kufungua tena Mlango-Bahari wa Hormuz

Waziri Mkuu Sir Keir Starmer na Rais wa Marekani Donald Trump wamejadili kwa njia ya simu umuhimu wa kufungua tena Mlango-Bahari wa Hormuz katika mzozo unaoendelea Mashariki ya Kati.

Msongamano wa meli kupitia njia hiyo – mojawapo ya njia zenye shughuli nyingi zaidi za meli duniani – umepungua kwa takriban 95% tangu vita vya Iran vianze tarehe 28 mwezi Februari.

Msemaji wa serikali ya Uingereza alisema viongozi hao “walikubaliana kwamba kufungua tena Mlango-Bahari wa Hormuz ilikuwa muhimu ili kuhakikisha utulivu katika soko la mafuta duniani” wakati wa mazungumzo siku ya Jumapili jioni.

Haya yanajiri huku Sir Keir akitarajiwa kuongoza mkutano wa Baraza la Mawaziri, ambao utahudhuriwa na gavana wa Benki Kuu ya Uingereza Andrew Bailey siku ya Jumatatu, kujadili athari za vita hivyo kwa gharama ya maisha.

Msemaji wa Uingereza alisema Sir Keir na Trump “wamekubaliana kuzungumza tena hivi karibuni”.

Iran imefanikiwa kufunga mlango-bahari huo tangu Marekani na Israel ziliposhambulia nchi hiyo tarehe 28 Februari.

Takriban 20% ya mafuta na gesi asilia duniani kwa kawaida hupitia njia hiyo, na bei za mafuta duniani zimepanda kutokana na vita, huku mafuta ghafi yakipanda kwa 45% hadi $106 kwa pipa.

afghanistan, africa, albania, algeria, America, american-samoa, andorra, angola, anguilla, antarctica, antigua-and-barbuda, argentina, armenia, aruba, arusha, australia, austria, azerbaijan, bahamas, bahrain, bangladesh, barbados, belarus, Belgium, belize, benin, bermuda, bhutan, bolivia, bosnia-and-herzegovina, botswana, Boukinafaso, brazil, brunei-darussalam, bulgaria, burkina-faso, burma, burundi, california, cambodia, cameroon, canada, cape-verde, cayman-islands, central-african-republic, Chad, chicago, chile, china, christmas-island, cocos-keeling-islands, colombia, comoros, congo, cook-islands, costa-rica, cote-divoire-ivory-coast, Croatia, cuba, cyprus, czech-republic, darsalaam, democratic-peoples-rep-north-korea, democratic-republic-of-the-congo-kinshasa, denmark, djibouti, dodoma, dominica, dominican-republic, dr-congo, dubai, east-timor-timor-leste, ecuador, egypt, egypty, el-salvador, england, equatorial-guinea, equitorial-guinea, eritrea, estonia, eswatini, ethiopia, falkland-islands, faroe-islands, federal-states-of-moldova, fiji, finland, Florida, france, french-guiana, french-polynesia, french-southern-territories, gabon, gaza, georgia, germany, ghana, gibraltar, goma, Greece, greenland, grenada, guadeloupe, guam, guatemala, guinea, guinea-bissau, guyana, habari, haiti, holy-see, honduras, hong-kong, houston, hungary, iceland, india, indonesia, Iowa, iran, iran-islamic-republic-of, iraq, ireland, israel, italia, italy, ivory-coast, jamaica, japan, jordan, karatu, kazakhstan, kilimanjaro, kinshasa, kiribati, kiswahili, korea, kosovo, kuwait, kyrgyzstan, lao, latvia-lebanon-lesotho-liberia-libya-liechtenstein-lithuania-luxembourg, Lebanon, liberia, macau, madagascar, malawi, malaysia-maldives, Mali, malta, marshall-islands-martinique-mauritania-mauritius, massechutes, mayotte, mazingira, mbeya, meru, mexico, miami, micronesia, monaco-mongolia-montenegro, montserrat, morocco, mozambique-myanmar, mtwara, mwanza, namibia, nauru, nepal, netherlands, netherlands-antilles, nevada, new-caledonia, new-zealand, newyork, nicaragua, niger, nigeria, niue, north-macedonia, northern-mariana-islands, norway, oman, pakistan, palau, palestine, palestinian-territories, panama, papua-new-guinea, paraguay, peoples-democratic-republic, peru, philadhephia, philipians, Philippines, pitcairn-island, poland, politics, Portugal, puerto-rico, qatar,  Norrbottens lan, republic-of-brazzaville, republic-of-south-korea, reunion-island, romania, Russia, russian-federation, rwanda, sahara-occidental, saint-kitts-and-nevis, saint-lucia, saint-vincent-and-the-grenadines, samoa, san-marino, sao-tome-and-principe, saudi-arabia, saudiarabia, scotland, Senegal, serbia, seychelles, sierra-leone, Singapore, singida, slovakia-slovak-republic, slovenia, solomon-islands, somalia, southafrica, spain, sri-lanka, sudan, suriname, swaziland-eswatini, sweden, switzerland, syria, syrian-arab-republic, tabora, taiwan-republic-of-china, tajikistan, tanzania, texas, thailand, the-gambia, tibet, timor-leste-east-timor, togo, tokelau, tonga, toronto, trinidad-and-tobago, tunisia, turkey, turkmenistan, turks-and-caicos-islands, tuvalu, uganda, united-arabs-emirates, united-kingdom, united-states, uruguay, uzbekistan, vancover, vanuatu, vatican-city-state-holy-see, venezuela, vietnam, virgin-islands-british, virgin-islands-u-s, wallis-and-futuna-islands

All Rights Reserved © The Cantona Group PLC||2026