Na Cantona Joseph June 23, 2026 06:40 (EAT)

https://zeno.fm/radio/radio-fortune-africa

• Facebook
•  X

Habari za Dunia

Marekani yapunguza vikwazo vya mafuta huku Iran Ikikanusha madai ya Vance kuhusu wakaguzi wa nyuklia

Iran imekanusha madai ya Makamu wa Rais wa Marekani, JD Vance, kwamba itaruhusu wakaguzi wa nyuklia kurejea nchini humo, baada ya duru ya kwanza ya mazungumzo kati ya Washington na Tehran yenye lengo la kufikia makubaliano ya mwisho ya kumaliza vita.

Baada ya mazungumzo yaliyofanyika nchini Uswisi, Vance alisema kuwa majadiliano na Shirika la kimataifa la nguvu za Atomiki (IAEA) kuhusu ukaguzi wa nyuklia yanaweza kuanza “hata leo”.

Hata hivyo, Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran iliambia vyombo vya habari vya serikali kwamba Tehran haijatoa “ahadi mpya yoyote” kuhusu kuruhusu ukaguzi wa nyuklia.

Wakati huo huo, Marekani imepunguza kwa muda baadhi ya vikwazo vyake dhidi ya Iran, na kuiruhusu kuuza mafuta kwa kutumia dola za Marekani kwa mara ya kwanza katika miongo kadhaa.

Katika taarifa ya pamoja iliyotolewa Jumatatu, wapatanishi Qatar na Pakistan walisema kuwa baada ya duru ya kwanza ya mazungumzo katika mji wa mapumziko wa Bürgenstock nchini Uswisi, Marekani na Iran zilikubaliana kuhusu mwelekeo wa kufikia makubaliano ya mwisho ndani ya siku 60.

Vance alieleza kuwa mazungumzo hayo yameweka “msingi mzuri sana” wa maendeleo ya baadaye.

Makamu huyo wa Rais pia alisema kuwa pande hizo zilijadili kufunguliwa tena kwa mlango bahari wa Hormuz pamoja na hatua za kuzuia migongano katika utekelezaji wa usitishaji mapigano wa kikanda.

Msamaha wa vikwazo wa siku 60 uliotolewa na Wizara ya Fedha ya Marekani Jumatatu umeondoa kwa muda baadhi ya vipengele muhimu vya vikwazo vya muda mrefu vya Washington dhidi ya Iran, ambavyo kwa miaka mingi vimekuwa vikidhoofisha uchumi wa Tehran.

Trump: Sehemu ya fedha za Iran zimeachiwa na zitatumika kununua chakula

Rais wa Marekani, Donald Trump, ametangaza kuachiliwa kwa sehemu ya kwanza ya mali za Iran zilizokuwa zimezuiwa, akisema kuwa Iran itatumia fedha hizo kununua chakula kutoka kwa wakulima wa Marekani.

Abdolnaser Hemmati, mkuu wa Benki Kuu ya Iran, pia amethibitisha kwa njia isiyo ya moja kwa moja taarifa hizo. Amesema kuwa dola bilioni 6 za kwanza zilizofunguliwa zitatumika kununua chakula na dawa kulingana na makubaliano yaliyofikiwa kati ya Tehran na Washington mwaka 1402 kwa kalenda ya Iran.

Hemmati aliongeza kuwa dola bilioni 6 za pili, baada ya kuachiliwa, zitatumika kununua bidhaa ambazo hazijafungwa na vikwazo vya kimataifa.

Wakati huo huo, Spika wa Bunge la Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, aliondoka kuelekea Muscat saa moja baada ya kurejea kutoka Uswisi.

Ziara hiyo imeelezwa kuwa ni kwa ajili ya “maandalizi ya Iran ya usimamizi wa Mlango-Bahari wa Hormuz” pamoja na kuimarisha ushirikiano wa pande mbili.

Aidha, Rais wa Iran, Masoud Pezeshkian, anatarajiwa kufanya ziara nchini Pakistan katika siku zijazo kama sehemu ya juhudi za kidiplomasia na kuimarisha mahusiano ya kikanda.

Kwa ujumla, hatua hizi zinaashiria kuendelea kwa mazungumzo na ushirikiano kati ya Iran, Marekani na nchi washirika wa eneo hilo, huku masuala ya uchumi, biashara na usalama wa njia ya bahari ya mlango bahari wa Hornuz yakipewa kipaumbele.

Iran yakanusha madai ya Vance kuhusu wakaguzi wa nyuklia

Iran imekanusha madai ya Makamu wa Rais JD Vance kwamba itawaruhusu wakaguzi wa nyuklia kurejea nchini, baada ya duru ya kwanza ya mazungumzo kati ya Washington na Tehran kufikia makubaliano ya mwisho ya kumaliza vita.

Kufuatia mazungumzo nchini Uswizi, Vance alisema majadiliano na Wakala wa Kimataifa wa Nishati ya Atomiki (IAEA) yanaweza kuzuru nchi hiyo “hata leo”.

Lakini wizara ya mambo ya nje ya Iran iliambia vyombo vya habari vya serikali kwamba Tehran haikutoa “ahadi mpya” kuhusu ukaguzi wa nyuklia.

Hayo yamejiri baada ya Marekani kutangaza kuwa imeiondolea Iran vikwazo kwa muda ili kuiwezesha kuuza mafuta kwa dola za Marekani kwa mara ya kwanza katika miongo kadhaa.

Katika taarifa ya pamoja iliyotolewa Jumatatu, wapatanishi wa Qatar na Pakistan walisema kwamba baada ya duru ya kwanza ya mazungumzo katika mjini Bürgenstock Uswizi, Marekani na Iran zilikubaliana “njia ya kuelekea kufikia makubaliano ya mwisho ndani ya siku 60”.

Vance alielezea mazungumzo hayo kuwa “na tija”.

Makamu wa rais wa Marekani alisema timu hizo zilijadili kufunguliwa tena kwa Mlango-Bahari wa Hormuz na “kumaliza mzozo kwa usitishaji mapigano wa kikanda”.

Mwanamke afariki baada ya gari la Tesla kutoka barabarani na kugonga nyumba

Maafisa wa usalama wa usafiri nchini Marekani wanafanya uchunguzi kuhusu ajali mbaya iliyohusisha gari la Tesla lililotoka barabarani na kugonga nyumba.

National Highway Traffic Safety Administration ilitangaza Jumatatu kuwa imefungua uchunguzi rasmi kuhusu ajali hiyo iliyotokea tarehe 19 Juni katika jimbo la Texas, ambapo gari la Tesla lilitoka nje ya barabara na kugonga nyumba ya makazi.

Kwa mujibu wa polisi wa eneo hilo, mwanamke aliyekuwa ndani ya nyumba hiyo alipata majeraha mabaya na baadaye alifariki kutokana na ajali hiyo.

Polisi walisema kuwa dereva hakuwa chini ya ushawishi wa pombe au dawa za kulevya. Dereva huyo aliwaambia wachunguzi kwamba gari lilikuwa likitumia mfumo wa usaidizi wa uendeshaji wa kiotomatiki wakati ajali ilipotokea.

Msemaji wa NHTSA alisema:

“Wakala umeanzisha uchunguzi maalumu kuhusu ajali hii.”

Kwa upande mwingine, mwakilishi wa Tesla, kampuni inayomilikiwa na bilionea wa Marekani Elon Musk, hakujibu maombi ya kutoa maoni kuhusu tukio hilo au uchunguzi unaoendelea.

Ajali hiyo ilitokea takribani saa 2:00 usiku kwa saa za eneo hilo siku ya Ijumaa.

Ripoti ya polisi inaeleza kuwa dereva wa gari aina ya Tesla Model 3 “alishindwa kudhibiti gari akiwa katika njia ya kupita magari mengine, akatoka nje ya barabara na kugonga nyumba ya makazi.”

Uchunguzi huo unalenga kubaini sababu halisi ya ajali hiyo na iwapo mfumo wa usaidizi wa uendeshaji wa gari ulikuwa na mchango wowote katika tukio hilo.

Pesa za kikombozi zasababisha kifo cha Nancy Guthrie

Noti liyotumwa kama kikombozi siku chache baada ya mama yake mtangazaji wa Marekani Savannah Guthrie kutekwa nyara kutoka nyumbani kwake kudai kuwa amefariki, kulingana na wachunguzi.

Ujumbe huo ulikuwa kati ya mbili zilizoelekezwa kwa familia ya Nancy Guthrie na kutumwa kwa vyombo vya habari siku chache baada ya kutekwa nyara kwake Januari.

Wa kwanza alidai mamilioni ya bitcoin ili aachiliwe, lakini wa pili alisema kuwa alikuwa amekufa, kulingana na vyanzo vilivyotajwa na vyombo vya habari vya Marekani.

Barua kutoka kwa watekaji nyara inasemekana ilisema hawakuwa na nia ya kumuua na ilijumuisha kuomba msamaha kwa familia.

Idara ya Polisi Kaunti ya Pima ilikataa kutoa maoni yake kuhusu yaliyomo kwenye maelezo hayo, lakini ilisema uchunguzi “unaendelea”.

Pacha waoa pacha katika harusi ya pamoja Nigeria

Wakati wageni walipokusanyika katika kanisa jijini Ibadan kusini-magharibi mwa Nigeria mwishoni mwa wiki, walijua walikuwa wakishuhudia tukio la kipekee.

Ndugu mapacha wawili wa kiume, Taiwo na Kehinde Oguntoye, walifunga ndoa na dada mapacha wawili wa kike, Taiwo na Kehinde Adediran, katika sherehe ya pamoja iliyojaa furaha.

Jamii ya Wayoruba, ambao ni wengi eneo la kusini-magharibi mwa Nigeria, inajulikana kwa kuwa na kiwango cha juu cha kuzaliwa kwa mapacha. Hata hivyo, si jambo la kawaida kuona jozi mbili za mapacha wakifunga ndoa kwa wakati mmoja.

Akizungumza siku ya harusi yake, Taiwo Oguntoye alisema:

“Tunawafahamu mapacha wengi, lakini ndoa hii inaonekana kama ilipangwa na Mungu. Siku zote tumekuwa na ndoto ya kuoa mapacha.”

Aliongeza kuwa yeye na mke wake wanaomba wapate watoto mapacha katika watoto wao wa kwanza na wa pili, kwani hilo ndilo tamanio lao kubwa.

Katika utamaduni wa Wayoruba, mapacha huchukuliwa kuwa baraka maalumu. Majina yao pia hupewa kwa kufuata mila za kitamaduni. Mtoto anayezaliwa kwanza huitwa Taiwo, ambalo maana yake ni “yule anayekwenda kuujaribu ulimwengu”, huku anayezaliwa baadaye akiitwa Kehinde, likimaanisha “yule aliyekuja baada yake”.

Tukio hilo limevutia watu wengi kutokana na nadra yake na umuhimu wake wa kitamaduni katika jamii ya Wayoruba.

Mauzo ya makaa ya mawe na gesi ya Australia yanakiuka haki za binadamu UN yaelezwa

Kundi la raia wa Australia limeishutumu serikali yao kwa kukiuka haki za binadamu kwa kuendelea kuruhusu usafirishaji wa makaa ya mawe na gesi, na sasa wanataka ichukuliwe hatua hatua.

Walalamikaji hao wanasema maisha yao yameathiriwa na matukio makali ya hali ya hewa yanayohusishwa na mabadiliko ya tabianchi, yakiwemo moto mkubwa wa misitu, mafuriko, mawimbi ya joto kali, kupanda kwa kina cha bahari na kuongezeka kwa mwani wenye sumu. Wanaamini kuwa msaada wa serikali kwa kampuni za nishati ya mafuta ya kisukuku umechangia hali hiyo.

Hii ndiyo kesi ya kwanza kupelekwa katika chombo au mahakama ya kimataifa tangu uamuzi wa mwaka 2025 wa International Court of Justice uliobainisha kwamba nchi zinaweza kushtakiwa kutokana na athari za mabadiliko ya tabianchi.

Ingawa uamuzi wowote wa Umoja wa Mataifa hautakuwa wa lazima kisheria, Australia,moja ya wauzaji wakubwa duniani wa makaa ya mawe na gesi, inatarajiwa kutoa majibu rasmi.

Miongoni mwa walalamikaji hao ni Barry Traill, mtaalamu wa ikolojia ya wanyamapori na mzima moto wa kujitolea.

Traill alisema kwamba mwaka 2009 baadhi ya marafiki zake walifariki katika moto mkubwa wa misitu wa Black Saturday bushfires katika jimbo la Victoria, licha ya kuwa walikuwa na uzoefu na maandalizi ya kukabiliana na majanga hayo.

“Tukio hilo lilibadilisha maisha yangu kwa kiasi kikubwa,” alisema Traill, akiongeza kwamba ilidhihirika kuwa kanuni za zamani za kukabiliana na moto na kuishi hazikuwa tena zinafanya kazi.

Mwaka 2019, akiwa mstari wa mbele katika kupambana na moto mkubwa wa misitu huko Queensland wakati wa msimu uliojulikana kama Black Summer bushfires, Traill alisema alishuhudia moja kwa moja kwamba mabadiliko ya tabianchi si tatizo la baadaye.

“Tayari yanaua watu na kuharibu maisha, mazingira na jamii kote Australia,” alisema.

Kesi hiyo inaongeza shinikizo kwa serikali ya Australia kuhusu sera zake za nishati na wajibu wake katika kupunguza athari za mabadiliko ya tabianchi.

Dettol yaomba radhi baada ya tangazo lake jipya China kwenda mrama

Kampuni ya Dettol imeomba radhi baada ya tangazo lake huko nchini China, iliyodai kuwa lililenga kupinga ubaguzi wa kijinsia, kupokelewa vibaya na kuzua ukosoaji mkubwa mtandaoni.

Tangazo hilo la dakika tano la dawa ya usafi wa matumizi mbalimbali lilionyesha mwanaume anayesema anatafuta mwenza “msafi” na ambaye “hajaguswa na wanaume wengine”.

Mwishoni mwa simulizi, mpenzi wake anamkosoa kwa mtazamo wake wa kudhalilisha wanawake na kuamua kuachana naye.

Katika sehemu ya mwisho ya tangazo hilo, Dettol iliwasilishwa kama suluhisho dhidi ya “wanaume wanaoumiza wanawake kihisia”, ikiwafananisha na bakteria.

Tangazo hilo lilizua hasira kwenye mitandao ya kijamii nchini China. Baadhi ya watumiaji walidai kuwa linawadhalilisha wanawake, huku wengine wakitaka bidhaa za kampuni hiyo zisusiwe.

Katika taarifa yake, Dettol ilisema lengo la tangazo hilo lilikuwa kuonyesha na kukosoa mitazamo potofu ya kijinsia, lakini vipande vya video vilivyosambazwa mtandaoni vilipotosha ujumbe uliolengwa.

“Tunatambua kuwa tangazo hili limewaudhi watu wengi, hasa wanawake. Tunawajibika kwa mapungufu yoyote katika utengenezaji na ukaguzi wa maudhui ya tangazo hili,” ilisema kampuni hiyo.

Kufuatia malalamiko hayo, tangazo hilo limeondolewa na kampuni imeahidi kupitia upya taratibu zake za ukaguzi wa maudhui kabla ya kuchapishwa.

Dettol ilisisitiza kuwa dhamira yake tangu kuanzishwa kwake imekuwa kulinda afya ya familia, lakini ikaongeza kuwa ulinzi wa kweli unajumuisha heshima, usawa na utu wa kila mtu.

Kombe la Dunia 2026: Algeria yaiondoa Jordan hatua ya makundi, Ufaransa yaichapa Iraq 3-0

Algeria imejikakamua na kutoka nyuma na kuibuka na ushindi wa mabao 2-1 dhidi ya Jordan katika mchezo wa Kundi la 10 wa Kombe la Dunia 2026 uliochezwa Jumatatu mjini Santa Clara.

Jordan walikuwa wa kwanza kutikisa nyavu kupitia Nizar Al-Rashdan dakika ya 36, lakini Algeria walirejea kwa nguvu kipindi cha pili. Mchezaji wa akiba Nadhir Bouali alisawazisha dakika ya 69 kabla ya Amin Gouiri kufunga bao la ushindi dakika ya 82.

Ushindi huo umeiweka Algeria kwenye nafasi nzuri ya kuwania kufuzu, ikiwa na pointi tatu sawa na Austria, huku mabingwa watetezi Argentina wakiongoza kundi baada ya ushindi wao dhidi ya Austria uliopatikana kupitia mabao mawili ya Lionel Messi.

Sasa macho yote yataelekezwa kwenye pambano la mwisho kati ya Algeria na Austria tarehe 27 mwezi huu, ambapo mshindi atanyakua nafasi ya pili ya kundi. Sare itainufaisha Austria.

Wakati huohuo, France ilionyesha ubora wake kwa kuichapa Iraq mabao 3-0 na kuimarisha nafasi yake katika mashindano hayo.