Radio Fortune Africa -Na Cantona Joseph

https://zeno.fm/radio/radio-fortune-africa

Mwanariadha wa Kenya Faith Kipyegon ameendeleza ubabe wake katika mbio za mita 1500 kwa kushinda dhahabu ya nne mfululizo kwenye mashindano ya Riadha ya Dunia yaliyoingia siku ya nne hii leo mjini Tokyo, Japan.

• London 2017

• Oregon 2022

• Budapest 2023

• Tokyo 2025

Kipyegon ambaye pia ni Bingwa mara tatu wa Olimpiki katika mbio za mita 1500 aliandikisha muda wa dakika 3:52.15 naye mkenya mwenza Dorcus Ewoi akamaliza katika nafasi ya pili kwa muda wa dakika 3:54.92 huku mwanariadha wa Australia Jess Hull akichukua nafasi ya tatu ndani ya dakika 3:55.16.

Kufuatia ushindi huo, Kipyegon ameandikisha historia kuwa mwanariadha wa pili wa kike kushinda dhahabu nne katika mashindano ya riadha ya Dunia baada ya Shelly-Ann Fraser-Pryce wa Jamaica ambaye ameshinda dhahabu tano katika mbio za mita 100.

Mwanariadha huyo aliye na umri wa miaka 31 atakuwa anapania kushinda medali ya pili ya dhahabu atakapoingia uwanjani tena kuanzia siku ya Alhamisi katika mbio za mita 5000.

Robert Redford, nyota wa Hollywood aliyegeuka mkurugenzi, afariki dunia akiwa na umri wa miaka 89

Mtangazaji wa msanii Robert Redford anayefahamika kama Cindi Berger anasema mwigizaji huyo alifariki mapema leo nyumbani kwake “huko Sundance katika milima ya Utah – mahali alipokuwa akipenda, akiwa amezungukwa na wale aliowapenda.”

“Atakumbukwa sana,” Berger anasema, akiongeza kuwa familia inaomba faragha.

Robert Redford alijulikana kwa majukumu yake katika The Sting and Butch Cassidy And The Sundance Kid, na alishinda tuzo za Oscar kama mkurugenzi.

Mzaliwa wa kaunti ya Los Angeles, alianza kuonekana jukwaani mwishoni mwa miaka ya 1950, kabla ya kuanza kazi ya televisheni mnamo 1960 na kutengeneza filamu yake ya kwanza katika War Hunt.

Alipata uteuzi wa Oscar kwa mwigizaji bora kwa uigizaji wake katika The Sting mnamo 1973.

Mnamo mwaka wa 1980, alifanya kazi yake ya kwanza na Watu wa Kawaida, ambayo ilishinda Tuzo nne za Academy, ikiwa ni pamoja na picha bora na mkurugenzi bora.

Alishinda tuzo ya maisha ya heshima ya Oscar mnamo 2002.

Redford pia alijulikana kwa kuanzisha Tamasha la Filamu la Sundance huko Utah, kukuza filamu huru.

Mnamo 2018, alitangaza filamu, The Old Man and The Gun, itakuwa jukumu lake la mwisho kwenye skrini.

Robert Redford alipokea Nishani ya Urais ya Uhuru mwaka 2016, ambayo ilitunukiwa na Rais wa zamani wa Marekani, Barack Obama.

Rushwa ya kisiasa Sudan Kusini yasababisha mgogoro mkubwa wa haki za binadamu – Ripoti

Ripoti mpya ya Umoja wa Mataifa imefichua kuwa rushwa ya kimfumo inayoendeshwa na viongozi wa juu wa kisiasa wa Sudan Kusini ndiyo chanzo kikuu cha mgogoro mkubwa wa haki za binadamu, ambao umewaacha mamilioni ya watu bila huduma muhimu kama afya, elimu, na chakula.

Ripoti hiyo inaangazia mpango wa serikali ujulikanao kama “Mafuta kwa Barabara”, ambao ulitumiwa vibaya kuhamisha kiasi cha takribani dola bilioni 2.2 kwenda kwenye mitandao ya upendeleo wa kisiasa, bila kupitishwa katika bajeti ya serikali.

Makamu wa Rais Benjamin Bol Mel, ambaye aliteuliwa Februari 2025, ametajwa katika ripoti hiyo kwa madai kuwa makampuni yanayomilikiwa naye yalishindwa kutekeleza ujenzi wa barabara nyingi kama walivyoahidi.

Umoja wa Mataifa umebaini kuwa kampuni binafsi zilihusika pia kuhamisha mapato yasiyotokana na mafuta kutoka kwenye bajeti ya serikali, huku tozo haramu kwa mashirika ya misaada zikikwamisha utoaji wa msaada wa chakula kwa watu waliokuwa na uhitaji mkubwa.

Tangu Sudan Kusini ilipopata uhuru mwaka 2011, imekusanya zaidi ya dola bilioni 25.2 za mapato ya mafuta.

Licha ya kiwango hicho kikubwa cha fedha, bajeti nyingi zinanufaisha viongozi wa kisiasa kuliko raia wa kawaida.

Kati ya mwezi Julai 2020 na Juni 2024, Wizara ya masuala ya Rais ilitumia zaidi ya mara sita ya bajeti yake iliyoidhinishwa sawa na dola milioni 557.

Kiwango cha kitita cha pesa ilizotengewa wizara ni kama vile:

Wizara ya Afya ilipokea asilimia 19% tu ya bajeti iliyotengewa.

Wizara ya Kilimo na Usalama wa Chakula ilipokea asilimia 7% pekee. Wizara ya Jinsia na Ustawi wa Jamii ilitengewa dola milioni 3.7 pekee kwa kipindi cha miaka minne.

“Rushwa si ajali; ni injini ya kuporomoka kwa taifa la Sudan Kusini,” alisema Yasmin Sooka, Mwenyekiti wa Tume ya Umoja wa Mataifa ya Haki za Binadamu.

“Inasababisha njaa, kuanguka kwa huduma za afya, na kuchochea migogoro ya vurugu juu ya rasilimali. Mateso ya raia ni matokeo ya wazi ya uporaji wa rasilimali za umma tangu taifa hili lijipatie uhuru.”

Ripoti hiyo imeweka uporaji huu wa kiuchumi katika muktadha mpana wa kisiasa. Tangu Machi 2025 Makamu wa Kwanza wa Rais, Riek Machar, amekuwa kizuizini, jambo lililosababisha mgawanyiko ndani ya chama chake cha upinzani.

Binti ya Rais Salva Kiir na mke wa Makamu wa Rais Bol Mel wameteuliwa kushika nafasi za juu serikalini hatua inayozidisha mkusanyiko wa mamlaka mikononi mwa familia chache za kisiasa.

“Robo tatu ya vifo vya watoto vinaweza kuzuilika, lakini fedha zinazopaswa kununua dawa au maji safi zinahamishwa kwenda mifuko binafsi,” alionya Kamishna Carlos Castresana Fernández.

Bunge la Rwanda laishutumu EU kwa ‘kuingilia haki’ kwa kutaka Victoire Ingabire aachiliwe huru

Bunge la Rwanda limetoa tamko kali likilaani azimio la Bunge la Umoja wa Ulaya (EU) linalotaka kuachiwa huru kwa mwanasiasa wa upinzani, Victoire Ingabire, likilitaja azimio hilo kuwa “kuingilia uhuru wa mfumo wa haki nchini Rwanda.”

Katika kikao cha pamoja cha mabaraza yake yote mawili Baraza la Wawakilishi na Seneti, Bunge la Rwanda limesema hatua hiyo inakiuka misingi ya kimataifa ya uhuru wa mahakama na demokrasia.

Mnamo Septemba 11, Bunge la Umoja wa Ulaya lilipitisha azimio likiitaka serikali ya Rwanda kumuachilia huru mara moja na bila masharti Victoire Ingabire pamoja na wanasiasa wengine wa upinzani wanaoshikiliwa kwa kile walichokiita kutekeleza haki zao za msingi kwa amani.

Aidha, walitaka mashtaka ya kisiasa dhidi yao yafutwe.

Ingabire, ambaye ni kiongozi wa chama cha upinzani cha DALFA–Umurinzi (ambacho bado hakijasajiliwa rasmi nchini Rwanda), alikamatwa mnamo Juni 19 mwaka huu na Ofisi ya Upelelezi wa Rwanda (RIB).

Kulingana na RIB, hatua hiyo ilifuatia maelekezo ya Mwendesha Mashtaka aliyelitaka shirika hilo kutekeleza agizo la Mahakama Kuu, kwa lengo la kumfikisha mahakamani.

Mahakama ilikuwa haijaridhika na maelezo aliyotoa kuhusiana na wafuasi wake wanaotuhumiwa kujaribu kupindua serikali.

Ingabire anakabiliwa na mashtaka sita, yakiwemo ya kujihusisha na kundi lenye nia ya kuangusha serikali, madai anayoyakana vikali.

Bunge la Rwanda limetaja azimio la Bunge la EU kuwa “limejengwa juu ya taarifa zenye upendeleo na zisizo sahihi,” ambazo zimeenezwa na wanasiasa walioko nje wanaopinga uongozi wa Rwanda, kwa lengo la kudhoofisha taasisi huru zilizojengwa juu ya misingi ya demokrasia, maendeleo, na heshima ya Rwanda kimataifa.

Bunge la Umoja wa Ulaya limekumbusha kuwa mnamo mwaka 2010, Ingabire alikamatwa na kuhukumiwa kifungo cha miaka 15, baada ya kile ilichokiita “kesi isiyo ya haki.”

Hata hivyo, aliachiwa huru Septemba 2018 baada ya kupewa msamaha wa rais Paul Kagame.

Aidha, bunge hilo limerejelea uamuzi wa Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu na Watu (AfCHPR) wa mwaka 2017, uliobaini kuwa serikali ya Rwanda ilikiuka haki za Ingabire, hasa katika uhuru wa kujieleza na kupata haki ya usikilizwaji wa haki.

Kwa upande wake, Bunge la Rwanda limetetea msimamo wake, likisisitiza kuwa: “Rwanda ni taifa huru, lenye mamlaka kamili, linaloongozwa kwa misingi ya sheria na demokrasia, kama ilivyoainishwa katika Katiba na sheria za nchi.”

Limeongeza kuwa kesi ya sasa ya Ingabire inahusiana na makosa mapya yanayochunguzwa kisheria, tofauti na yale aliyowahi kushtakiwa nayo hapo awali.

Israel imefanya mauaji ya halaiki huko Gaza – Tume ya uchunguzi ya Umoja wa Mataifa

Tume ya uchunguzi ya Umoja wa Mataifa imetangaza kwamba Israel imefanya mauaji ya kimbari dhidi ya Wapalestina katika Gaza.

Ripoti mpya inaeleza kwamba kuna sababu za kutosha kuhitimisha kuwa vitendo vinne kati ya vitano vilivyoainishwa kama mauaji ya kimbari chini ya sheria za kimataifa vimetekelezwa tangu kuanza kwa vita dhidi ya Hamas mwaka 2023: kuua wanachama wa kundi, kusababisha madhara makubwa ya kimwili na kiakili, kuweka kwa makusudi mazingira yaliyo lengo la kuangamiza kundi hilo, na kuzuia vizazi.

Ripoti hiyo inataja matamshi ya viongozi wa Israel pamoja na muundo wa matendo ya majeshi ya Israel kama ushahidi wa nia ya mauaji ya kimbari.

Wizara ya Mambo ya Nje ya Israel imekanusha ripoti hiyo kabisa, ikaichukulia kama “iliyopotoshwa na ya uongo.”

Imedai wataalamu watatu wa tume hiyo kuwa “mawakala wa Hamas” na kuwatumia “kabisa uongo wa Hamas, uliosafishwa na kurudiwa na wengine,” ambao tayari umethibitishwa kuwa si sahihi.

“Katika tofauti kuu na uongo uliopo kwenye ripoti, Hamas ndiye kundi lililojaribu mauaji ya kimbari nchini Israel kuua watu 1,200, kuwabaka wanawake, kuwachoma watu wawili wakifurahia na kutangaza wazi lengo lake la kuua Wayahudi wote,” wizara iliongeza.

Msemaji wa jeshi la Israel alikataa ripoti hiyo akisema ni “ya bila msingi,” akieleza: “Hakuna nchi nyingine iliyofanya operesheni katika hali hizi na ikafanya mengi ili kuzuia madhara kwa raia katika uwanja wa vita.”

Jeshi la Israel lilianzisha mashambulizi katika Gaza kwa kujibu shambulio la Hamas la kihistoria lililotokea kusini mwa Israel mnamo 7 Oktoba 2023, ambapo watu 1,200 waliuawa na 251 kutekwa nyara.

Tangu wakati huo, takwimu za wizara ya afya ya Hamas zinaonyesha kuwa watu angalau 64,905 wameuawa katika mashambulizi ya Israel nchini Gaza.

Pia, idadi kubwa ya watu imehamishwa tena, zaidi ya asilimia 90 ya nyumba zinakadiriwa kuwa zimeripotiwa kuharibiwa au kusambaratika, mifumo ya afya, maji, usafi na mazingira ni duni na wataalamu wa usalama wa chakula wanaoungwa mkono na Umoja wa Mataifa wametangaza ukame katika Jiji la Gaza.

Ripoti hiyo inataja matamshi ya Yoav Gallant siku chache baada ya tarehe 7 Oktoba 2023 kwamba Israel ilikuwa “inapigana na wanyama wa kibinadamu, na tunafanya matendo kwa mujibu wa hali hiyo.”

Wakati huo huo, Rais Herzog alisema kwamba “ni taifa zima humu nje ambalo linabeba lawama” kwa shambulio lililoongozwa na Hamas.

Pillay aliongeza: “Ili tuchukua miaka miwili kukusanya matendo yote na kupata matokeo ya kina ya ukweli, kuthibitisha ikiwa yalitokea… Ni ukweli pekee unaokuongoza. Na unaweza kuiingiza chini ya Mkataba wa Mauaji ya Kimbari ikiwa vitendo hivyo vilifanywa kwa nia hiyo.”

Tume hiyo inasema kuwa vitendo vya viongozi wa kisiasa na kijeshi wa Israel vinaweza kuongezwa kuwa “vinahusishwa na Serikali ya Israel,” na kwamba serikali hiyo inabeba jukumu la kushindwa kuzuia mauaji ya kimbari, kuyatekeleza, na kushindwa kuwachukulia hatua wahusika.

Ripoti pia inawaonya mataifa mengine kuwa wana wajibu wa papo hapo chini ya Mkataba wa Mauaji ya Kimbari “kuzuia na kuchukuwa hatua dhidi ya uhalifu wa mauaji ya kimbari,” kwa kutumia mbinu zote walizonazo.

Ikiwa hawatafanya hivyo, ripoti inasema, wanaweza kushiriki kwa ukimya.

“Tayari hatujafikia hatua ya watuhumiwa wengine kuwa washirika au washiriki wa mauaji ya kimbari. Lakini hilo ni kazi inayoendelea ya tume hii, watafika hapo,” Pillay alisema.

Mnamo Julai, wajumbe watatu wote wa tume hiyo walitangaza kujiuzulu.

Pillay, akiwa na umri wa miaka 83, alitaja “umri, matatizo ya kiafya na uzito wa majukumu mengine” kama sababu.

Pidoti alisema kustaafu kwake ni “wakati mwafaka wa kuunda upya tume.”

Wizara ya Mambo ya Nje ya Israel ilisema siku ya Jumanne kwamba hawapaswi kubadilishwa, na ikapendekeza tume hiyo iondolewe kabisa.

Shirika mbalimbali za kimataifa za haki za binadamu, wataalamu huru wa Umoja wa Mataifa, na wasomi, pia wameituhumu Israel kwa mauaji ya kimbari dhidi ya Wapalestina Gaza.

Mahakama ya Kimataifa ya Haki (ICJ) kwa upande wake inasikiliza kesi iliyoletwa na Afrika Kusini inayotuhumu jeshi la Israel kwa mauaji ya kimbari.

Israel imeita kesi hiyo “bila msingi wowote” na iliyoegemea “madai ya upendeleo na ya uongo.”

Lissu agoma kuendelea na kesi, ataka wanachama wasizuiwe mahakamani

Mwenyekiti wa chama kikuu cha upinzani, Chadema, ameiambia mahakama kwamba hayuko tayari kuendelea na kesi yake ya uhaini inayomkabili hadi pale wanachama na wafuasi wake watakapokuwa wanaruhusiwa kuingia mahakamani.

Akizungumza mbele ya majaji watatu, Lissu amesema kesi yake inapaswa kusikilizwa hadharani, lakini maafisa wa polisi wamekuwa wakiwazuia wanachama wake kuingia mahakamani.

Ameomba mahakama itoe mwongozo wa haraka, kwa kuwa ni majaji pekee wanao mamlaka ya kutoa mwongozo wowote mahakamani kwa mujibu wa sheria. Baada ya hoja hiyo kuwasilishwa, Jaji Kiongozi Dastan Ndunguru ameahirisha kesi hiyo kwa muda na kusema watarejea kutoa maamuzi.

Jana kulitokea makabiliano kati ya baadhi ya polisi na wanachama wa Chadema nje ya mahakama.

Polisi walidai vurugu hizo zilisababishwa na wanachama waliokataa kufuata maelekezo yao.

Kesi ya Lissu inaendelea kusikilizwa katika Mahakama Kuu, Masijala ya Dar es Salaam, huku kampeni za uchaguzi zikiendelea.

Chama chake kimesema hakitashiriki uchaguzi hadi mabadiliko ya sheria za uchaguzi yatakapofanyika.

All Rights Reserved © The Cantona Group PLC||2025