Radio Fortune Africa -Na Cantona Joseph

https://zeno.fm/radio/radio-fortune-africa

Mwigizaji na mpishi maarufu kutoka Canada, Mairlyn Smith, aliweka wazi hivi majuzi kupitia mtandao wa TikTok kwamba yeye na mumewe hufanya matembezi baada ya chakula cha jioni ili kutoa gesi iliyozuiwa mwilini.

Smith anaita matembezi haya “matembezi ya kutolea gesi,” neno ambalo limejizolea umaarufu kwenye mitandao ya kijamii.

Lengo la matembezi haya ni kuanzisha mchakato wa kusaga chakula, kupunguza uvimbe tumboni, na kutoa gesi zinazosumbua au kuepuka kuhisi kwamba chakula kizito kimelala tumboni kama jiwe.

Kwa Smith, matembezi ya dakika 10 hadi 20 husaidia mtu “kuzeeka vizuri.”

Lakini je, sayansi inathibitisha faida za matembezi baada ya chakula?

Na ni vipi ufahamu wetu kuhusu mifumo ya mmeng’enyo na magonjwa unaweza kutusaidia kupata njia za kutokomeza hisia ya kujaza tumbo kupitia mazoezi?

Lakini kwanza tutafakari ni kipi hutokea baada ya tumbo kujaa unapobugia mlo mwingi?

Hali hii hutofautiana miongoni mwa watu kulingana na umri , uzito na pia mienendo ya ulaji wako.

Mara tumbo linapojazwa baada ya mlo mzito, linanza kutetemeka kama mashine ya kufua nguo.

Ni mfumo wa kujiendesha unaofanya kazi nje ya udhibiti wowote wa kufahamu.

Kwa mfano, hufikirii kufanya mapigo ya moyo wako au matumbo yako yasogee, sivyo?

Mfumo wa uhuru umegawanywa katika sehemu mbili.

Mfumo wa huruma hudhibiti majibu ya mapigo ya kupanda na kushuka, kama vile kuongeza mapigo ya moyo wako na shinikizo la damu. Hii inakuwezesha kujilinda au kukimbia ikiwa ni lazima.

Kinyume chake ni mfumo wa neva unaounganisha ubongo na uti wa mgongo, ambao hudhibiti shughuli za kusaga chakula.

Huanza wakati uko tayari kupunguza chakula kilichotafunwa kiwe na uthabiti wa supu na kufyonza virutubisho vyote kwenye mkondo wa damu.

Kisha hutoa taka na gesi kwa namna ya kinyesi na mipira.

Ili kuafikia hayo neva unayounganisha ubongo na uti wa mgongo husaidia utumbo mpana na kusababisha kutolewa kwa juisi ya utumbo, ambayo ina kimeng’enya kinachoweza kuvunja kabohaidreti, mafuta na protini katika molekuli ndogo, zinazoweza kufyonzwa.

Pia huamsha misuli ya ukuta wa matumbo, ambayo inaruhusu chakula kilichotafunwa kusonga mbele.

Aina hii ya hatua inaitwa harakati ya moja kwa moja ya wimbi la misuli inayoweka njia yako ya utumbo almaarufu peristalsis.

Je,gesi za ziada husababishwa na nini?

Lakini gesi inayozunguka ndani ya utumbo inaweza kusababisha tumbo kujaa na kuleta hali ya kutotulia.

Lisheyenye bamba la nyuzinyuzi nyingi na vyakula vyenye kabohaidreti visivyoweza kumezwa, kama nyuzinyuzi zinazopatika katika miti, vinaweza kusababisha kutengeneza gesi, na hii husababisha mvurugiko wa utumbo.

Vinywaji vyenye kaboni na kula haraka pia huleta hali hii.

Matatizo haya yanaweza kuashiria matatizo ya kiafya kama vile ugonjwa wa msongo wa tumbo au mzio wa protini inayobaki baada ya kutoa kabohaidreti.

Hata hivyo, je, matembezi yanaweza kusaidia?

Utafiti kuhusu mazoezi na utumbo unaonyesha mchanganyiko wa matokeo.

Kwa mfano, wakati wa kizuizi cha choo, ulaji wa nyuzi ni muhimu lakini mazoezi ya mara kwa mara yanaongeza ufanisi wa utumbo.

Mathalani, matembezi ya kawaida au jogi nyepesi yamependekezwa, na tafiti za mazoezi ya viungo vya kuongeza hewa zimeonyesha faida, ingawa utafiti zaidi unahitajika.

Na je gesi ya tumboni?

Utafiti mmoja uligundua kwamba dalili za utumbo, hasa gesi, zilikuwa kubwa na mara kwa mara wakati wa kupumzika kuliko wakati wa mazoezi.

Utafiti mwingine ulichunguza athari za kiwango cha mazoezi kwa dalili kama vile kutolea gesi na kichefuchefu. Ulibaini kwamba matembezi ya umbali mrefu (yenye mazoezi ya kiwango cha chini kwa muda mrefu) yalileta dalili hizi, lakini kwa mara chache na kwa nguvu kidogo ikilinganishwa na mazoezi ya nguvu kubwa.

Je, kuna uwezekano wa kupita kiasi?

Dalili za utumbo ni kawaida miongoni mwa wanariadha, kama vile uvimbe wa utumbo mpana – maumivu ya tumbo na kuharisha ambayo yanaweza kutokea wakati unakimbia.

Mbali na kuharisha, mazoezi ya nguvu pia yanaweza kusababisha dalili za kutokomeza chakula, kichefuchefu, na maumivu ya tumbo kutokana na kupunguzwa kwa mtiririko wa damu kwenye utumbo, ambapo damu hiyo inaelekezwa kwa misuli – mfano wa jinsi mfumo wa kukabiliana na hali ya hatari unavyofanya kazi kinyume na kusaga chakula.

Hivyo, ni mifumo gani mingine ya jinsi mazoezi yanavyoathiri utumbo?

Pia imeshauriwa kwamba utekelezaji wa mfumo wa kupambana na mshtuko na mfululizo wa homoni zinazotolewa wakati wa mazoezi husababisha uchochezi sehemu fulani za utumbo.

Hii inaweza kubadili mazingira yaliyo na bakteria ya utumbo na hivyo kuongeza uzalishaji wa gesi.

Kwa hiyo, ingawa hakuna jibu au mapendekezo wazi kwa sasa, si jambo la ajabu kuzingatia uwezekano wa kufanya mazoezi mepesi, kama matembezi, ili kuona kama yanaweza kupunguza dalili za tumbo kujaa.

Faida zao zinazojulikana katika maeneo mengine ya afya, kama vile kupunguza hatari ya magonjwa ya moyo na kupunguza uzito, zitakuwa manufaa ya ziada.

All Rights Reserved © Cantona Group PLC||2025